Bilim Ofisi | Higgs Bozonunun Yeni Bir Arkadaşı Var
251
post-template-default,single,single-post,postid-251,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode_grid_1300,qode-theme-ver-16.6,qode-theme-bridge,disabled_footer_bottom,wpb-js-composer js-comp-ver-5.5.1,vc_responsive

Higgs Bozonunun Yeni Bir Arkadaşı Var

Higgs bozonu dünyanın en büyük atom çarpıştırıcısında yeniden belirdi. Fakat bu sefer üst kuark ve üst antikuark gibi bilinen en ağır temel parçacıklar da göründü. Ve bu yeni buluş bilim adamlarının temel parçacıkların neden bir kütleye sahip olduğunu anlamasında yardımcı rol alabilir. 2013 yılında bilim adamları Büyük Hadron Çarpıştırıcısında ilk defa Higgs bozonu göründüğünde bu gerçekten büyük bir olaydı. O zamanlar Live Science’ın raporuna göre bu buluş küçük atom altı parçacıkların davranışını açıklayan standart fizik modelindeki kayıp parçaları dolduruyordu. Aynı zamanda bu buluş fizikçilerin evrenin nasıl çalıştığı ile ilgili temel varsayımları da kabul etmesine olanak tanıyordu. Ama Higgs bozonundaki basit buluşlar Higgs bozonunun davranışı hakkındaki bütün soruları cevaplamaya yeterli gelmemekteydi. Ve bu yeni gözlemler de boşlukları doldurmak için bire birdi.

Büyük Hadron Çarpıştırıcısını kullanan bilimsel organizasyon olan CERN bir açıklama yayımladı.  Parçacık fiziğindeki en büyük gizemlerden biri maddeyi oluşturan parçacıklar olarak da adlandırılan fermiyonlar arası kütle farkıdır. Örneğin bir elektronun kütlesi bir üst kuarkın kütlesinin üç milyonda biridir. Araştırmacılara göre Higgs bozonunun görevinin evrenin kütlesinin artması olduğuna inanıyor. Evrenin kütlesinin artması araştırmacıların düşüncelerine göre Higgs bozonunun görevi. Higgs Bozonu evrendeki değişimler hususunda gizemin anahtarı olabilir.

The Compact Muon Solenoid ve Toroidal BHÇ Aparatı içerisinde yapılan iki deneyde de süper ağır üst kuarklarla Higgs’ in çiftler haline geldiği bir bozulma gözlendi. Bu da iki parçacık arasında bir yakınlık olduğu fikrini ön plana çıkartıyor. Bu sonuç sayesinde de fizikçilerin önceden öngördüğü şeyler daha rahat açıklanabilir.

Yeni ölçümler Higgs bozonunun, üst kuarkların yüksek değerli kütlesinin oluşmasında kilit rol oynadığına güçlü bir kanıt gösteriyor. Bu zaten kesinlikle standart modele göre kilit noktaydı. Fakat ilk defa ezici işaretlerle doğrulanmış oldu. Bu sözler bizzat BHÇ( Büyük Hadron Çarpıştırıcısı) ile ATLAS(Toroidal BHÇ Aparatı) işbirliğinin sözcüsü Karl Jakobs tarafından söylenmiş sözlerdir.

Yeni sonuçlar 4 Haziran tarihli Physical Review Letters dergisinde yayımlandı. Bu çalışmada tek bir gözlemi değil, araştırmacıların tanık olduklarından emin olmak için yeterli veriye sahip olana kadar toplanan birçok gözlemin belirsiz sinyallerini temsil eden bir çalışma olarak karşımıza çıktı.

Bu bulunan Higgs-üst kuark bozulması “ttH Signal” olarak isimlendirildi. ttH Signal, 5,2 sigma ile istatistiksel ölçümlerinin ifade edildiği bir makalede yayımlandı. Bu veriler, teorinin 3,5 milyon kat daha iyi bir şansı olduğu anlamına geliyor. Ön baskı sunucusu arXiv’de aynı zamanda yayınlanan bir takip belgesi, sadece bir yöntemle teorinin şansını 500 milyon katlık orana büyük ölçüde yaklaştıran 6,3 sigma’nın tahmin edilenden daha fazla öneminin olduğunu fark etmemizi sağlıyor.

Türkçe Çeviri: Ekrem Mücahit Doğdu

REFERANSLAR

Letzter, R. (2018, June 04). The Higgs Boson Has a New Friend. Retrieved from https://www.livescience.com/62730-higgs-boson-new-top-quark-signal.html / adresinden alındı.