Bilim Ofisi | Yaşlı Erkek ve Kadınlar, Genç İnsanlar Kadar Yeni Beyin Hücresi Üretebiliyor
307
post-template-default,single,single-post,postid-307,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode_grid_1300,footer_responsive_adv,qode-theme-ver-16.6,qode-theme-bridge,disabled_footer_bottom,wpb-js-composer js-comp-ver-5.5.1,vc_responsive

Yaşlı Erkek ve Kadınlar, Genç İnsanlar Kadar Yeni Beyin Hücresi Üretebiliyor

Milyonlarcasına sahip olduğumuz ve yaşları birer birer ardımızda bıraktığımızda her geçen gün eksikliğini yaşadığımız nöronlarımızın yetişkin insanlarda yeniden üretilip üretilmediğine dair yapılan tartışmalar hem halk hem de bilim camiası içerisinde uzun bir süredir var olmuştur. Öncelerde, bazı araştırmalar yetişkin beynin hard-wired olduğunu ve yetişkinlerin yeni nöronlar üretmediğini öne sürmüştü. 5 Nisan’da Cell Stem Cell dergisinde yayınlanan bir çalışma ise önceki görüşlere karşılık niteliğindedir. Baş yazar Maura Boldrini, Columbia Üniversitesi nörobiyoloji ortak profesörü, bulgular birçok yaşlı vatandaşın kognitif (bilişsel) ve duygusal olarak düşünüldüğünden daha fazla bozulmamış olduğunu (daha sağlam olduğunu) söylemektedir.

Boldrini “Bulgular yaşlı insanların daha genç insanlara benzer şekilde ata hücrelerden binlerce hipokambal yeni nöron oluşturma yeteneğinin olduğunu ortaya çıkarmıştır” diyor ve “Aynı zamanda tüm yaşlarda eşit hacimde hipokampüs (Beyinde kognitif ve duygulardan sorumlu yapı) bulunduğunu, yine de yaşlı bireylerde ki damarlanmanın (vaskülarizasyon) daha az olduğunu ve belki de yeni nöronların daha düşük bağ kurma(bağlantı) yeteneğine sahip olduğunu.” eklemiştir.

Araştırmacılar aniden ölen daha önceden sağlık durumları gayet stabil olan, yaşları 14-79 arası değişen 28 bireyde hipokampi otopsisi gerçekleştirdi. Bütün insan hipokampüsündeki kan damarlarının durumlarına ve yeni oluşmuş nöronlara ilk kez ölümün gerçekleşmesinden kısa bir zaman sonra bakılmıştır. (Araştırmacılar deneklerin daha önce kognitif (bilişsel) olarak zarar görmemiş, yakın zamanda depresyon geçirmemiş veyahut anti depresan kullanmamış olduklarını belirlemişlerdir, çünkü Boldrini ve meslektaşları daha önce bunların yeni beyin hücresi oluşumunu etkilediklerini bulmuşlardır.)

Kemirgen ve primatlarda hipokambal hücreleri üretebilme yeteneği yaş ilerledikçe azalmaktadır. Nöronların üretimindeki azalma ve yeni episodic (bölümlere ayrılmış – olaylı-aralıklı) anıların oluşmasına yardımcı olduğu düşünülen hipokampusun bir parçası olan dentategyrus genel olarak daralmasının, yaşlanan insanlarda da meydana geldiğine inanılmaktadır

Columbia Üniversitesi ve New York Eyalet Psikiyatri Enstitüsü’nden araştırmacılar, çalıştıkları en eski beyinlerin bile yeni beyin hücreleri ürettiğini buldu. “Benzer sayıda ara sinirsel progenitör ve binlerce olgunlaşmamış nöron bulduk” diye yazdılar. Bununla birlikte, yaşlı bireyler beyin yapıları içinde daha az yeni kan damarı oluştururlar ve progenitör hücreleri daha küçük havuzlara sahiplerdir.— kendini yenileme ve farklılaşmada daha kısıtlı kapasiteleri olan kök hücreler (stem)

Boldrini, yaşlılıkta bilişsel-duygusal esnekliğin azalmasının, nöral kök hücrelerinin (stem) daha küçük havuzlara sahip olması, vaskülarizasyondaki azalma ve hipokampüs içindeki hücreler arası bağlantının azalması sebeplerinden kaynaklanabileceğinden kuşkulanmaktadır. “Devam eden hipokampal nörogenezin yaşam boyunca bireye özgü bilişsel işlevini sürdürmesi ve azalmaların zarar görmüş bilişsel-duygusal esnekliğe bağlı olması olasıdır” demiştir.

Boldrini, yaşlanan beyin üzerindeki gelecek araştırmaların nöral hücrelerin çoğalması, olgunlaşmasıve hayatta kalmasında, hormonlar, transkripsiyon (kopya) faktörler ve diğer hücrelerarası yollar tarafından nasıl düzenlenmiş olduğunu keşfetmeye devam edecektir demiştir

Türkçe Çeviri: Gül Simay Yorulmaz

REFERANSLAR

Newman, T (2018, Aprik 07). Brain cells keep growing well into our 70s. Retrieved from https://www.medicalnewstoday.com/articles/321416.php?utm_source=TrendMD&utm_medium=cpc&utm_campaign=Medical_News_Today_TrendMD_1 /adresinden alındı.