Bilim Ofisi | Bu Meteor Grönland Üzerinde “Patladı” Ama Kimse Görmedi. Peki Bu Neden Önemli?
318
post-template-default,single,single-post,postid-318,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode_grid_1300,footer_responsive_adv,qode-theme-ver-16.6,qode-theme-bridge,disabled_footer_bottom,wpb-js-composer js-comp-ver-5.5.1,vc_responsive

Bu Meteor Grönland Üzerinde “Patladı” Ama Kimse Görmedi. Peki Bu Neden Önemli?

Temmuz 25’te Grönland’daki ThuleAir Base (Thule Hava Üssü) yukarısındaki gökyüzünden doğruca ilerleyen bir ateş topu sadece 2.1 kilotonluk yaydığı enerji için değil, bu yıl bu tarz kaydedilen ikinci en enerjik “patlama” olmasından önemliydi, ayrıca sosyal medya yüzünden oluşan karışıklık ve çılgın aramalar U.S AirForce’u (ABD Hava Kuvvetlerini) harekete geçirdi.

Ve yanan kaya ki saatte 54,000 mph (87,000km/h)  ile seyahat ediyordu, ses hızının 74 katı kadar, TheAviationist’e göre, yere, yoldan geçenlerin (kuzey kutup dairesinin bu kadar kuzeyinden geçmekte olan) keşfetmesi için meteor parçacıkları göndermiş olabilir.

Grönland’ın yukarısındaki ilk meteor raporları, bilim adamlarından iki tweet ile geldi. 31 Temmuz’da NASA’nın Jet Propulsion Laboratuarında Solar System Dynamics grubundan RonBaalke (ya da twitterda “RocketRon”) “Amerikan Hükümeti algılayıcıları tarafından 25 Temmuz 2018’de Grönland üzerinde 43.3 km yükseklikte bir ateş topu tespit edildi. Patlama kaynaklı enerjinin 2.1 kiloton olduğu tahmin ediliyor” bilgisi verildi. 1 Ağustos’ta Federation of American Scientists (Amerikalı Bilim İnsanları Federasyonu) için olan Nuclear Information Project’in (Nükleer Bilgi Projesi) yöneticisi Hans Kristensen tarafından bir benzeri onun tweetini takip etti; “2.1 kilotonluk bir kuvvetle ThuleAirBase’teki erken uyarı radar füzesinin 43km yukarısında meteor patlar.”

Bu tweetlerden kaynaklanan haber raporları, hava üssüne ve NASA’ya muhabirlerden, ThuleAirBase’e olası zararı hakkında aramalara yol açtı.

Yani, ateş topundan ne haber? Bunun gibi meteorlar atmosfere girerken yangın çıkarabilecek kadar büyük olmasına rağmen, Dünya’nın atmosferini yarıp geçene kadar görülecek büyüklükte değil.

“Bu nesneler birkaç metre genişliğinde ve Dünya’ya çarpmadan önce tespit edilmesi için çok küçük,” American Meteor Society (Amerikan Meteor Topluluğu), uzun süreli bir meteor gözlemcisi Robert Lunsford Live Sciece’a söyledi: “Böyle olayların nerede ve ne zaman oluşacağı hakkında hiçbir fikrimiz yok.”

Bu Grönland meteoru, geçen ay atmosferi delip geçtiğinde, Kuzey Kutup Dairesi’nin 750 mil (1,200 km) kuzeyinde, küresel ağ tarafından yürütülen üssü 21’inci Space Wing, bazı algılayıcıları tespit etti.

Lunsford; “Meteorlar atmosfere girerken, tamamen parçalarına ayrılana ya da parçaları yere düşene kadar ablasyona uğrarlar.” dedi. “Atmosfer ile olan çarpışma tarafından üretilen şok dalgası, ‘patlamanın’ kaynağı ve çarpışma enerjisinin tahmini sonucudur.”

“Bu nesneler hasara neden olmak için çok küçük, ta ki biri taş parçası tarafından darbe alırsa ya da eğer biri ses patlamasının yakınında değilse”, dedi. Bu olay 2013’te, Rusya, Chelyabinsk‘i 55 foot (17 metre) meteor vurduğunda meydana geldi. Çarpışmadan kaynaklı şok dalgası; camları kırdı, binalara zarar verdi ve 1,000’den fazla insanı yaraladı.

Karşılaştırmak için, ateş topu 300 kilotonluk enerji ya da II. Dünya savaşı sırasında atılan atom bombalarından 20 ila 25 oranda daha fazla enerjiyle doluydu. Buna rağmen Chelyabinsk çarpışması, 10 ila 15 megaton (10,000 ila 15,000 kiloton) enerji serbest bırakan 1908’de Sibirya’daki Tunguska meteor patlamasından çok daha az güçlüydü, Live Science bundan önce raporladı.

Grönland alev topu patlamasının kayda değer olmasına rağmen, kimse görmedi.

Lunsford: “Çok ücra bir yer olduğundan bu ateş topuna dair hiç resim yok.” dedi.  “Aslında hiç görsel raporlar da almadık. Eğer U.S. algılayıcıları olmasa, bu nesneden haberimiz olmazdı.”

Orijinal olarak Live Science’ta yayınlandı.

Türkçe Çeviri: Esma Dereli

REFERANSLAR

By Bryner, J (20,18, August 08). This Meteor ‘Exploded’ Over Greenland, But Nobody Saw It. Here’s Why It Matters. Retrieved from  https://www.livescience.com/63288-meteor-fireball-greenland-air-base.html adresinden alındı.