Bilim Ofisi | Tarih Öncesinde Yaşamış İnsanların Sebep Olduğu, Büyük Memelilerin Eşi Benzeri Görülmemiş Yok Oluş Dalgası
420
post-template-default,single,single-post,postid-420,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode_grid_1300,footer_responsive_adv,qode-theme-ver-16.6,qode-theme-bridge,disabled_footer_bottom,wpb-js-composer js-comp-ver-5.5.1,vc_responsive

Tarih Öncesinde Yaşamış İnsanların Sebep Olduğu, Büyük Memelilerin Eşi Benzeri Görülmemiş Yok Oluş Dalgası

Science dergisinde yayınlanan yeni bir çalışmaya göre, Homo sapienslerin Neanderthallerin ve yakın zamanda yaşamış diğer insan türlerinin, büyük memeli türlerini daha önceki tahminlerimizden en az 90,000 yıl daha erken avlamaya başlamış olabilir.

Cüce filler, yünlü mamutlar, fil büyüklüğünde tembel hayvanlar ve çeşitli kılıç dişli kediler; devasa memeliler sürüsünün Dünyada yaklaşık 2.6 milyon- 12,000 yıl önce bulunduğunu gösterdi. Önceki araştırmalar, bu büyük memelilerin soyunun Avustralya civarlarında yaklaşık 35,000 yıl önce, boyutları daha küçük olan benzerlerinden daha hızlı tükenmeye başladığını ki bu olgu büyüklüğe bağlı soy tükenmesi olarak da bilinir gösteriyordu. Daha eski fosil ve kayalardan elde edilen kayıtlar sayesinde ortaya çıkan bilgilere göre, yeni çalışmalar bu büyüklüğe bağlı soy tükenmesinin en az 125,000 yıl önce Afrika’da başladığına işaret ediyor. Daha geniş kara parçalarının daha büyük memeliler için daha uygun olduğu bilinmesine rağmen Afrika memelileri diğer kıtalardakine göre %50 daha küçüktü. Ama araştırmacılar; insanlar Afrika’dan göç etmeye başladığında, bölgelerdeki ve bilinen insan göçü modelleriyle örtüşen, zaman çizelgelerinde meydana gelen başka büyüklüğe bağlı soy tükenmesinin meydana gelmeye başladığını buldu.  Zamanla diğer kıtalardaki memelilerin ortalama vücut büyüklüğü, Afrika’daki memelilerinkine yaklaştı ve sonra Afrika’dakilerin çok altına düştü. Bu zaman sürecinde hayatta kalmayı başarmış memelilerin boyutları genellikle soyu tükenmiş olanlardan çok daha küçüktü. TheUniversity of New Mexico’s dan Felisa Smith tarafından yürütülmüş araştırmalara göre, son zamanlardaki büyüklüğe bağlı soy tükenmeleri 66 milyon yıl boyunca kaydedilmiş olan büyüklüğü ve skalayı aştı.

Stanford Üniversitesi ve California, San Diego Üniversitesi’nden Smith ve meslektaşları ile çalışmalarını yazan Nebraska-Lincoln’s Üniversitesi’nden Kate Lyons “İnsanoğlu, soy tükenmesine karşı büyük memelileri daha da savunmasız hale getiren bir faktör olmaya başlayana kadar büyüklüğe bağlı soy tükenmesi bir sebep değildi. Antropolojik kayıtlar homosapiensin yaklaşık 200,000 yıl önce bir tür olarak tanımlandığını gösteriyor, bu (büyüklüğe bağlı soy tükenmesi)  bir tür olarak doğumumuzdan çok sonra gerçekleşmedi. Sadece yaptığımız bir şey gibi görünüyor.“ dedi.

“Yaşam tarihi bakış açısından oldukça mantıklı. Eğer bir tavşanı avlarsan aileni bir geceliğine doyurabilirsin. Eğer büyük bir memeliyi avlayabilirsen tüm köyünü doyurabilirsin.”

Buna karşın, araştırma ekibi iklim değişikliğinin son 60 milyon yıldır büyüklüğe bağlı soy tükenmesini etkilediği fikrini destekleyen bulgular buldu. Yazarlar büyük ve küçük memelilerin bu aralık boyunca sıcaklık değişimlerine karşı eşit derecede savunmasız göründüklerini bildirdi. Nebraska’da biyoloji alanında yardımcı doçent olan Lyons “Eğer iklim buna sebep olsaydı, o zaman bu soy tükenmelerinin zaman zaman dünya genelinde insan göçlerini ya da kayıtlarda arka arkaya gerçekleşen belirgin iklim olaylarını görmeyi beklerdik. Ama bunlardan hiçbiri gözlemlenmedi.” dedi.

Yeryüzünde Yokoluş

Araştırma ekibi ayrıca potansiyel memeli soy tükenmelerinin Dünya’nın biyoçeşitliliğine nasıl etki edeceğini de inceledi. Böylece ortaya bir soru çıktı: Şu anda savunmasız olan ya da soyu tükenme altında olan memelilerin 200 yıl içinde soyu tükenirse ne olacak? Lyons ”Bu senaryoya göre varlığını sürdürebilen en büyük memeli sığır olurdu. Sığırın ortalama vücut ağırlığı yaklaşık altı pounddan daha aza düşerdi. Aşağı yukarı bir Yorkshire terrieri kadar.” diye belirtti. New Mexicoda biyoloji profesörü olan Smith “Bu böyle devam ederse ve şu an tehdit altında olan tüm memeliler yok olursa, enerji akışı ve taksonomik sınıflandırma yeniden yapılandırılacak. Aslında, dünyadaki memelilerin vücut büyüklükleri 40 milyon yıl önceki eski haline dönecek.” dedi. Lyons ”Yeniden yapılanmanın dünya ekosistemleri için “derin etkileri” olabilir. Büyük memeliler otobur olma eğilimindedirler, çok miktarda bitki örtüsünü yiyip bitirirler ve ilgili besin maddelerini bir ekosistem etrafında etkili bir şekilde taşırlar. Büyük memeliler kaybolmaya devam ederse, kalan memeliler önemli ekolojik roller için zayıf tutum sergileyeceklerdir.” dedi. “Büyük memeliler tarafından sağlanan ekosistem hizmetlerinin çeşitleri, küçük memelilerden alınandan çok farklı.” dedi. “Ekosistemler gelecekte çok ama çok farklı olacak. Memeli topluluklarının böyle göründükleri ve bu küçüklükte ortalama vücut büyüklüğüne sahip oldukları en son zaman dinozorların yok oluşundan sonraydı.” diye ekledi.“Yaptığımız şey, çok kısa bir süre içinde 40 ila 45 milyon yıllık memelinin vücut büyüklüğündeki evrimini potansiyel olarak silmektir. “

Smith ve Lyons, Stanford Üniversitesinden JonPayne ve CaliforniaSan Diego Üniversitesinden Rosemary Elliott Smith ile birlikte bu çalışmayı yazdı. Araştırma ekibi National Science Foundation’dan destek aldı.

Türkçe Çeviri: RabiaBice

REFERANSLAR

Unprecedented wave of large-mammal extinctions linked to prehistoric humans. (2018, April 19). Retrieved from https://www.sciencedaily.com/releases/2018/04/180419141536.htm

Fotoğraf kaynağı: University of Nebraska-Lincoln. (n.d.). About the Museum. Retrieved from http://research.unl.edu/about-the-museum/