Bilim Ofisi | Disleksinin Farkında Mısınız
546
post-template-default,single,single-post,postid-546,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode_grid_1300,footer_responsive_adv,qode-theme-ver-16.6,qode-theme-bridge,disabled_footer_bottom,wpb-js-composer js-comp-ver-5.5.1,vc_responsive

Disleksinin Farkında Mısınız

Disleksi, kişinin normal veya üstün zekâ düzeyinde olmasına rağmen okuma, yazma ve dil becerilerinde problem yaşamasına sebep olan bir öğrenme bozukluğudur. Genellikle okuma bozukluğu şeklinde gözlemlenen disleksi, dikkat ve hafızayı da etkilemektedir.

DİSLEKSİ NEDEN OLUR, KİMLERDE GÖRÜLÜR VE TEDAVİSİ NEDİR?

Disleksi kalıtımsal bir hastalıktır ve genlerle aktarılır.Disleksi iki durumda değerlendirilir. Okul öncesi çağda çocuklarda ortaya çıkar aynı zamanda okul çağındaki çocuklarda da görülür. Okul öncesi çağdaki çocuklarda renk, şekil, sayıları öğrenme konusunda bir takım güçlükler görülebiliyor. Okul çağındaki çocuklarda ise yazarken eksik yazma, hatalı yazma, ifade etme anlamında da güçlüklerin görüldüğü söylenebilir.Disleksinin tedavisi mümkündür. Yoğun bir özel eğitim ve uzman takibinde bu problemin üstesinden gelinebilir.

 

Harfrelin Yrelerini Agllıamdaa Zourlk Çkteiiğni ‘Muhtemelen Bilmediğiniz Dislektik İsimler

Albert Einstein, Mozart, Leonardo da Vinci, Walt Disney, John Lennon, Stephen Hawking, Jules Verne, Alexander Graham Bell, Thomas Edison, Agatha Christie, Tom Cruise

BELİRTİLER:

  • Sesleri, kelimeleri, harfleri hatırlamada güçlük
  • Alfabedeki ve kelimelerdeki harflerin verilen talimatları, sıralamalarını hatırlamada güçlük
  • Okunuşu benzer olan kelimeleri karıştırma
  • Kopyalama ve boyamada zayıflık
  • Zayıf hafıza
  • Okurken veya hecelerken harf ve seslerin sıralanmasında güçlük
  • Zamanı yetiştirememe,

DİSLEKTİK İNSANLARIN YAYGIN OLARAK YAPTIĞI HATALAR

  • Benzer/Sesteş harfleri karıştırma: d-b-p, m-n, t-f / b-p, t-d, f-v, s-z
  • Harf sırasını ters algılama: çok = koç ; en = ne ; ve = ev …
  • Harf atlama: kabak = kabk
  • Harf atlama
  • Yan yana gelen aynı iki sessiz harf: attı = atı; bakkal= bakal
  • Harf ekleme
  • Hece tekrarı: Kafeterya = kafefeterya
  • Yer değiştirme: çark / çrak ;
  • Ortografi: Dağıtmak=dahıtmak=dayıtmak

Disleksili çocuklar sağ-sol, üst-alt, önce-sonra kavramlarını karıştırabilirler. Kendi sağlarını-sollarını ayırt etmekte güçlük çekebilirler. Çoğunda el-bacak-göz dominansı karışıktır veya soldadır.

Eş anlamlı kelimeleri ya da anlamsal kategoriden kelimeleri (halı/kilim, teyze/amca, çatal, kaşık gibi) birbiri yerine okuyabilir. Okurken satır atlayabilirler. Yazarken kelimeler arasında boşluk bırakamayıp kelimeleri birbirinden ayırmayabilirler. “Ayna görüntüsü” denilen şekilde yazabilirler; yani hem harfler hem de kelimenin bütünü 180 derece tersine çevrilerek sağdan sola doğru yazılabilir, bu yazı aynaya tutulduğunda bildiğimiz yazı gibi görünür.

Noktalama işaretlerini kullanmakta güçlükleri olabilir. Bir metnin genel çizgisini kavramakta zorlanabilirler. Okudukları şeyi anlatmakta güçlük çekebilirler. Dikkatleri kısa sürelidir ve kolayca dağılır. Konsantrasyon güçlükleri vardır. Sosyal gelişimleri zayıftır, arkadaşlarıyla iyi geçinemezler.

Uzaklık derinlik algıları bozuktur. Şekil-zemin ayırt etmede güçlük çekerler. Görsel ve işitsel algılama ve motor becerilerinde gerilik görülebilir. Kısa süreli hafızaları (görsel ya da işitsel) zayıftır. Kimi zaman matematiği yalnızca zihinden yapabilirler, ama yazamazlar. Gördüklerini hatırlayamazlar ya da zihinlerinde canlandıramazlar. Dün, bugün ve yarını karıştırabilirler. İçinde bulundukları yılı, günü ve mevsimi ayırt edemezler. Kitaplarının yerini unuturlar, eşyalarını kaybederler. Ödevlerini yapmayı unuturlar.

Anne-babaların sık sık bu konularda uyardıkları ve bazen de çocukları yalancılıkla suçladıkları görülmektedir. Arkadaşları ile ilişkileri genellikle sorunludur.

DİSLEKSİ HAKKINDA BİLİNMEYENLER

  • Disleksili bireyler ‘Geriye Okuma’ yapabilirler.
  • Erkeklerin kızlara oranla Disleksi olma durumu daha fazladır.
  • Sol el kullananların Disleksili olma oranı daha fazladır.
  • Okuma eğitimi başlamadan önce bireydeki Disleksi teşhis edilemez.

REFERANSLAR:

  1. disleksi.org
  2. bilkent.edu.tr
  3. akademidisleksi.org
  4. dergipark.gov.tr

 

                                                                                                            Yazar: Amine ŞEN