Bilim Ofisi | GÖKBİLİMCİLER,  KEPLER 1625B’NİN NEPTÜN BÜYÜKLÜĞÜNDE BİR UYDUSUNUN OLDUĞUNU SÖYLÜYOR
565
post-template-default,single,single-post,postid-565,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode_grid_1300,footer_responsive_adv,qode-theme-ver-16.6,qode-theme-bridge,disabled_footer_bottom,wpb-js-composer js-comp-ver-5.5.1,vc_responsive

GÖKBİLİMCİLER,  KEPLER 1625B’NİN NEPTÜN BÜYÜKLÜĞÜNDE BİR UYDUSUNUN OLDUĞUNU SÖYLÜYOR

NASA / ESA Hubble Uzay Teleskobu ve NASA’nın Kepler Uzay Teleskobu’nu kullanan gökbilimciler, Dünya’dan yaklaşık 8000 ışık yılı uzaklıkta bir gaz devi olan Kepler 1625b’nin çevresinde büyük bir exomoon’un (extrasolar uydu) varlığına dair iddialı bir kanıt oluşturdular.

Dış gezegen avı ilk sonuçlarını sadece 30 yıl önce vermişti. Günümüzde gökbilimciler bu gezegenleri düzenli olarak bulurken, günümüze kadar Exoplanet yörüngesinde dönen uydular için yapılan araştırmalar başarılı değildi.

2017 yılında, Kepler, Kepler 1625b gezegeninin yörüngesindeki bir exomoon’un ipuçlarını buldu.

Columbia Üniversitesi gökbilimcileri Alex Teachey ve David Kipping, Hubble’ın eşsiz yeteneklerini, bu gezegen ve onun ev sahibi gezegeni olan Kepler 1625’i araştırmak için kullandı. Hubble gözlemleri, gezegen etrafında dönen büyük exomoon için zorlayıcı kanıtlar gösteriyor. Kepler 1625b-i olarak adlandırılan bu uydunun olağandışı olmasının sebebi Güneş Sistemindeki Neptün’e benzer bir kütleye ve yarıçapa sahip olmasıdır. Teachey, “Bu, gezegensel sistemlerin gelişimine yeni bakış açıları kazandırabilir ve gökbilimcilerin, uyduların nasıl oluştuğuna dair teorileri yeniden gözden geçirmelerine neden olabilir” dedi. Uydusu gibi, Kepler 1625b de Güneş Sistemindeki benzerlerinden daha büyük. Bu eksogezegen, Jüpiter’den birkaç kat daha ağır bir gaz devidir. Ana yıldızını Güneş ve Dünya arasındaki mesafeye benzer bir mesafede yörüngeye oturtuyor ki bu da onu ve onun uydusunu gezegen sisteminin yaşanabilir bir noktasına oturtuyor.

Dr. Kipping “Bu, Güneş Sistemimizin dışında bir uydunun ilk defa tespit edilişi” demiştir. Bulgular, takip edilen Hubble gözlemleri ile doğrulanırsa gezegen sistemlerinin gelişmesi hakkında hayati ipuçları sağlayabilir ve uzmanların, gezegenlerin etrafındaki uyduların nasıl oluştuğuna dair teorileri yeniden gözden geçirmelerine neden olabilir.

Ekip, exomoon’lara bakıldığında, ev sahibi yıldızlarının etrafında 30 günden daha büyük sürelerle, nispeten geniş yörüngelerde bulunan, 284 Kepler tarafından keşfedilen dış gezegenlerin verilerini analiz etti. Gözlemler yıldızın geçici bir süre karanlıkta kalmasını, yıldızın önünden geçen bir gezegen olarak yorumladılar. Gökbilimciler, Kepler 1625b’de ilginç anomaliye sahip olan bir örnek buldular.

Dr. Kipping bakışına göre “Işıma eğrisinde küçük sapmalar ve yalpalamalar dikkatimizi çekti”. Ekibin gezegeni yoğun olarak incelemek ve Kepler’inkinden dört kat daha kesin veri elde etmek için Hubble ile 40 çalışması yeterliydi. Araştırmacılar Kepler 1625b’yi yıldızın karşısında, 19 saat süren geçiş sırasında ve öncesinde yüzeyden görüntülediler.

Dr. Kipping “ Sona gelindiğinde, Hubble, 3,5 saat sonunda yıldızın parlaklığında ikinci ve daha küçük bir düşüş tespit etti. Bu sanki sahibini takip eden tasmalı bir köpek gibi gezegeni takip eden bir uydu ile tutarlıydı” dedi. Ne yazık ki, planlanan Hubble gözlemleri, ayın tam geçişi ölçülmeden sona erdi. Bu aydınlanmaya ek olarak, Hubble, gezegenin tahmin edilenden 1.25 saat erken başladığını ölçerek, destekleyici bir kanıt sağlamış oldu. Bu, gezegen ve uydunun ortak bir çekim merkezinde (barycenter) döndüğünü ve bunun gezegenin tahmin edilen lokasyonundan kaymasına neden olduğunun kanıtıdır.

Dr. Kipping, “Dünya ve Ay’ın Güneş etrafındaki geçişini seyreden dünya dışı bir uygarlık, Dünya’nın geçişindeki zamanlamada olan benzer anormalliklere dikkat çekecek” dedi. Bir araya getirilen bulgular, The Journal Science Advances dergisinde yayınlandı.

 

                                                                                                                                                                                       Türkçe Çeviri: Fatma Sağır

Referanslar :

http://www.sci-news.com/astronomy/kepler-1625b-exomoon-06473.html

Resmin alındığı kaynak:

https://www.theverge.com/2018/10/3/17928328/exomoon-kepler-1625b-hubble-space-telescope-exoplanets