Bilim Ofisi | Çocuklar Özellikle Robotlardan Gelen Akran Baskısına Karşı Savunmasız Olabilirler
651
post-template-default,single,single-post,postid-651,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode_grid_1300,footer_responsive_adv,qode-theme-ver-16.6,qode-theme-bridge,disabled_footer_bottom,wpb-js-composer js-comp-ver-5.5.1,vc_responsive

Çocuklar Özellikle Robotlardan Gelen Akran Baskısına Karşı Savunmasız Olabilirler

Çocuklar için arkadaş baskısına direnmek robotlardan gelse bile zor olabilir.

Yeni bir çalışmanın bulgularına göre okul yaşındaki çocuklar yanlışı yansıtma eğilimindedir, fakat bir görsel testte çocukların cevapları bir grup robotunkiler ile aynıydı. Bunun aksine, araştırmacıların 15 Ağustos Science Robotics’de, akranların yanlış kararlarına uyan yetişkinlerin robotlar tarafından uygulanan sosyal baskıya direnebildiği raporlandı.

Almanya’da Vollmer of Bielefeld Üniversitesi’nde Psikolog Anna-Lisa ‘’Çocuklar bir robotu makine olarak görmek yerine, sosyal bir karakter olarak görebilirler. Bu, çocukların robotlar tarafından uygulanan baskıya neden karşı koyamadıklarını açıklayabilir.’’ diyor.

Yetişkinlerin ve çocukların, müze tur rehberleri, çocuk bakım yardımcıları ve eğitim yardımları gibi insanlarla etkileşim içinde olmak için tasarlanan canlı gibi görünen robotların davranışlarına nasıl tepki verdikleri hakkında çok az şey bilinmektedir.

Sosyal robotların etkisinin ön incelemesinde, Vollmer’in grubu 1950’lerin sosyal deneyini uyguladı. Çoğu yetişkin, farklı uzunluktaki çizgilerin aslında aynı uzunlukta olduğunu söyleyen akran grupları ile aynı fikirde oldu.

Vollmer’in ekibi, araştırmacılarla çalışan üç akranın görüşlerini dinledikten sonra çizgi uzunluklarını değerlendiren, 18 ila 69 yaşları arasındaki 60 İngiliz yetişkinden oluşan bir çalışmada karşılaştırılabilir sosyal uygunluk gözlemledi. Katılımcılar genellikle akranlarının hemfikir olduğu yanlış kararı onayladı. Bununla birlikte bu uyum, gönüllüler testi çözerken üç robotla oturduğunda bazı sorularda yanlış cevap üzerine hemfikir olduğunda ortadan kalktı.

Her robot, gözlerini kırpmak ve kısaca başkalarına bakmak gibi periyodik hareketler yapmak üzere programlandı. Robotlar çizgi hakkında karar verirken, farklı ve bireyselleştirilmiş ses aralıklarıyla konuştu.

Çocuklar robotlarla oturduklarında genellikle robotlarla aynı fikirde oldu. Yaşları 7-9 aralığında olan 43 İngiliz okul çağındaki çocukla yapılan çalışmada, çocukların dörtte üçü robotların yanlış kararlarında hemfikir oldular. Uygunluk deneyinde çocuklar araştırmacıların zorlu yönlendirmelerine rağmen, akranlarıyla aynı fikre katılmadı.

Yine de çocukların genellikle robotlardan sosyal baskıya maruz kaldıklarında baskıya karşı koyamadıklarını doğrulamak için daha büyük gönüllü örnekleri gereklidir. Bireyselciliği veya grup değerlerini vurgulayan bir toplumda yetişmek gibi kültürel faktörler, her yaştan insanların sosyal robotları nasıl algıladığı ve nasıl tepki gösterdiğini etkileyebilir.

Harvard Üniversitesi’nden psikolog ve çocuk gelişim araştırmacısı Paul Harris, özellikle çözümlenmemiş olan üç konuya dikkat çekiyor. Birincisi robot davranışlarının, başkalarının değil, çocuklarda uyumu tetikleyip tetiklemediği açık değil. Mesela bir robotun çocuğa doğru periyodik dönüşleri, çocuğun kararını aynı robotun göz kırpması ya da parmak hareketlerinden daha çok etkileyebilir. Akran baskısı eğiliminde olan yetişkinlerin neden robotların tersine fikirlerini değiştirdiği de açık değil.

Son olarak, Harris soruyor ‘’Hassas ayarlanmış robotların repertuarları (hareketleri ve ses ayarları) yetişkinlerdeki gibi uyum sağlayacak mı?’’

Türkçe Çeviri: Tuğba Nur Sakarya

REFERANSLAR

Bower, B. (2018, August 15). Children may be especially vulnerable to peer pressure from robots. Retrieve from https://www.sciencenews.org/article/children-may-be-especially-vulnerable-peer-pressure-robots